باب نادر

باب نادر
بَابٌ نَادِرٌ
1- الْحـُسـَيـْنُ بـْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ نُوحٍ قَالَ عَطَسَ يَوْماً وَ أَنَا عِنْدَهُ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا يُقَالُ لِلْإِمَامِ إِذَا عَطَسَ قَالَ يَقُولُونَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكَ
اصول كافى جلد 2 صفحه 275 روايت 1
ترجمه روايت شريفه :
1ـ ايـوب بـن نـوح گويد: روزى خدمت امام عليه السلام بودم كه آنحضرت عطسه كرد، من عـرضـكـردم قـربـانـت ، چـون امام عطسه كند، چه بايد گفت ؟ فرمود: ميگويند: صلى اللّه عليك (رحمت خدا بر تو باد).

شرح :
ايوب بن نوح ، از اصحاب حضرت رضا و امام جواد و امام هادى و امام عسكرى عليهم السلام بـوده اسـت ، ولى چـون بـيـشـتـر رواياتش از امام هادى عليه السلام است ظاهر اينستكه اين روايت هم از آنحضرت باشد.
2- مـُحـَمَّدُ بـْنُ يـَحْيَى عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِى إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّينَوَرِيُّ عَنْ عـُمـَرَ بـْنِ زَاهـِرٍ عـَنْ أَبـِى عـَبـْدِ اللَّهِ ع قـَالَ سـَأَلَهُ رَجـُلٌ عـَنِ الْقـَائِمِ يـُسـَلَّمُ عَلَيْهِ بِإِمْرَةِ الْمـُؤْمـِنـِيـنَ قـَالَ لَا ذَاكَ اسـْمٌ سـَمَّى اللَّهُ بـِهِ أَمـِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع لَمْ يُسَمَّ بِهِ أَحَدٌ قَبْلَهُ وَ لَا يَتَسَمَّى بِهِ بَعْدَهُ إِلَّا كَافِرٌ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ كَيْفَ يُسَلَّمُ عَلَيْهِ قَالَ يَقُولُونَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ بَقِيَّتُ اللّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
اصول كافى جلد 2 صفحه 275 روايت 2
ترجمه روايت شريفه :
عـمـر بـن زاهـر گـويـد: مـردى از امـام صادق عليه السلام پرسيد كه بامام قائم بعنوان امـيـرالمـؤ مـنـان سـلام مى كنند؟ فرمود: نه ، آن نام را خدا مخصوص ‍ اميرالمؤ منين (على بن ابيطالب ) عليه السلام نموده ، پيش از او كسى بدان نام ، ناميده نشده و بعد از او هم جز كافر آن نام را بر خود نبندد. عرضكردم : قربانت پس چگونه بر او سلام كنند؟ فرمود: مى گويند: السلام عليك يا بقية الله ! سپس اين آيه را قرائت فرمود: (((اگر مؤ من هستيد بقية اللّه براى شما بهتر است ـ86 سوره 11 ـ))).

شرح :
آيـه شـريـفـه بـعـد از آيه ايستكه از كم فروشى و فساد كارى در زمين نهى مى كند، لذا مـفـسـرين كلمه بقية اللّه را بمقدارى از حلال كه خدا بدون كم فروشى براى مردم باقى مـى گـذارد، تفسير كرده اند. و بعضى گفته اند: باقى گذاردن خدا نعمتش را براى شما از كـم فـروشـى بـهـتر است و برخى گفته اند: اطاعت خدا از گرد آوردن دنيا بهتر است ، ولى از ايـن روايـت پـيداست كه مقصود باقيمانده از حجج خدا و كسى است كه دنيا از بركت وجود او باقيمانده است ، بنابراين تفريح بر فساد در زمين است نه بر كم فروشى . و چنانچه در سابق گفتيم آيات شريفه قرآن از تعدد معانى امتناع و تاءبى ندارد.
3- الْحـُسـَيـْنُ بـْنُ مـُحـَمَّدٍ عـَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عُمَرَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ ع لِمَ سُمِّيَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع قَالَ لِأَنَّهُ يَمِيرُهُمْ الْعِلْمَ أَ مَا سَمِعْتَ فِى كِتَابِ اللَّهِ وَ نَمِيرُ أَهْلَنا
وَ فِى رِوَايَةٍ أُخْرَى قَالَ لِأَنَّ مِيرَةَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ عِنْدِهِ يَمِيرُهُمُ الْعِلْمَ
اصول كافى جلد 2 صفحه 276 روايت 3
ترجمه روايت شريفه :
احـمـد بن عمر گويد: از حضرت ابوالحسن عليه السلام پرسيدم ، چرا آنحضرت اميرالمؤ مـنـيـن عليه السلام ناميده شد؟ فرمود: زيرا او مؤ منين را طعام علمى مى دهد. مگر نشنيده ئى كه خدا در كتابش مى فرمايد: (((و ما خانواده خود را طعام مى دهيم 64 سوره 12 ـ))).
و در روايـت ديگر است كه فرمود: زيرا خوراك مؤ منين از جانب اوست ، او بآنها خوراك دانش ميدهد.

شرح :
مـار، يـمـيـر بـمعنى طعام دادن و آذوقه خوب براى خانواده تهيه كردنست ، بنابراين كلمه امـيـر صـيـغـه مـتـكـلم وحـده از فـعـل مـضـارعـسـت كـه در اثـر كـثـرت استعمال لقب آنحضرت گشته است مانند تابط شرا و ممكن است مقصود از روايت اين باشد كـه حـكام و زمامداران ديگر كه امير مردم هستند غذاى جسمى و خواربار و آذوقه معاش آنها را مـنـظـم مـى كـنـند و در دسترس آنها ميگذارند تا زندگى حيوانى آنها اداره شود ولى حكومت عـلى عـليـه السلام علاوه بر جنبه معاش مردم از نظر غذاى روحى و زندگى علمى و معنوى افـراد مـورد تـوجـه اسـت و اخـتـصاص ‍ بمؤ منين هم دارد، زيرا تنها ايشانند كه از علوم آن حضرت استفاده مى كنند.
4- عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنِ ابْنِ أَبِى عُمَيْرٍ عَنْ أَبِى الرَّبِيعِ الْقَزَّازِ عـَنْ جـَابـِرٍ عـَنْ أَبـِى جَعْفَرٍ ع قَالَ قُلْتُ لَهُ لِمَ سُمِّيَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ اللَّهُ سَمَّاهُ وَ هَكَذَا أَنْزَلَ فِى كِتَابِهِ وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولِى وَ أَنَّ عَلِيّاً أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ
اصول كافى جلد 2 صفحه 276 روايت 4
ترجمه روايت شريفه :
جـابـر گـويـد: بـامـام بـاقـر عـليـه السـلام عرضكردم : وجه تسميه اميرالمؤ منين چيست ؟ فرمود: خدا باو اين لقب را داده و در كتابش چنين فرموده : (((چون پروردگارت از پسران آدم ، از پـشـتهايشان ، نژادشان را برگرفت و آنها را بر خودشان گواه كرد كه مگر نه ايـنستكه من پروردگار شما هستم 172 سوره 7 ـ))) و محمد فرستاده من و على اميرالمؤ منين است ؟

* در اين باب نكته ها و برگزيده هائيست از قرآن درباره ولايت *
بَابٌ فِيهِ نُكَتٌ وَ نُتَفٌ مِنَ التَّنْزِيلِ فِي الْوَلَايَةِ
شرح :
مـرحـوم كـليـنـى در ايـن باب 92 روايت ذكر ميكند كه مربوط بآيات قرآن كريم است ، در مورد تاءويل بولايت ائمه عليهم السلام ، آيات مزبور هر يك از نظر تفسير و معنى ظاهر مـفـادش غـيـر از آنچيزيست كه در اين روايات تاءويل شده است ، ولى چنانچه بارها تذكر داده ايـم مـقـام تاءويل و معنى باطنى قرآن غير از تفسير و معنى ظاهرى آنست ، در عين اينكه هـر دو مـعـنـى و گاهى هفتاد معنى از يك آيه استفاده ميشود ولى تفسير و معنى ظاهرى آيات ، بـراى اسـتـفـاده عـمـوم مـردم اسـت . و تـاءويـل و باطنش ‍ بايد از منابع وحى و زبان ائمه مـعـصـومـيـن عليهم السلام اخذ شود و كسى را حق تصرف و مداخله در آن ناحيه نيست ، زيرا تـاءويـل آيـات شـريـفـه از مـرز نـصـوص و ظواهر اءلفاظ مقامى عاليتر دارد و مخصوص كسانيستكه قرآن در خانه آنها نازل شده و ماءمور بتبليغ آن گشته اند. و چون روايات اين بـاب از نـظـر تاءويل آيات شريفه بيان ميشود، ما هم در ترجمه و توضيح از همان نظر پـيـروى كـرده و تـفـسـيـر و مـعـنـى ظـاهـرى آيـات را بـكـتـب تـفـاسـيـر مـحـول مـى كـنـيـم ، مـگـر در بـعـضـى از مـوارد كـه فـهـم تاءويل مربوط بتفسير باشد.
1- عـِدَّةٌ مـِنْ أَصـْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ حـَنـَانِ بـْنِ سـَدِيـرٍ عـَنْ سـَالِمٍ الْحـَنَّاطِ قـَالَ قُلْتُ لِأَبِى جَعْفَرٍ ع أَخْبِرْنِى عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تـَبـَارَكَ وَ تـَعـَالَى نـَزَلَ بـِهِ الرُّوحُ الْأَمـِيـنُ عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ بِلِس انٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ قَالَ هِيَ الْوَلَايَةُ لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع
اصول كافى جلد 2 صفحه 276 روايت 1
ترجمه روايت شريفه :
سـالم حـنـاط گـويـد: بـامـام بـاقـر عـليـه السـلام عـرضـكـردم : بـمـن خـبـر دهـيـد از قـول خـداى تـبـارك و تـعـالى : (((جـبـرئيـل قـرآنـرا بـلغـت عـربـى واضـح بـر دل تـو فـرود آورد، تـا از بـيـم دهـنـدگـان بـاشـى 194 سـوره 26 ـ))) فرمود: آن ولايت اميرالمؤ منين عليه السلام است .

شرح :
يعنى قرآن كه براى بشارت و انذار مردم نازل شده است ، جز با ولايت على عليه السلام كه بمعنى معرفت و دوستى و پيروى آن حضرتست به نتيجه نرسد، زيرا قرآن كتابيست صـامـت و آنـرا مـفـسـر و مـبـيـنـى لازمـسـت كـه معنى واقعى و حقيقتش را باز گويد و گفتار و رفـتارش قرين و همدوش ‍ قرآن باشد و او همان اميرالمؤ منين عليه السلام است كه پيغمبر صلى اللّه عليه وآله او را با قرآن قرين فرموده .

توسط RSS یا ایمیل مطالب جدید را دریافت کنید. ایمیل:

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن